Opbouw houtskelet

Een bericht dat ik al lang wilde posten, maar pas nu feit is: de muuropbouw van het houtskelet! Zowat het belangrijkste aspect aan een goed houtskelet en dus iets waar we veel aandacht aan hebben besteed.

Van buiten naar binnen worden onze muren in deze lagen opgebouwd:

- Gevelsteen

- Geïsoleerde luchtspouw (10cm dampopen isolatie)

- Celith 3D (houtwolplaat van 18mm met isolerende eigenschappen)

- Geïsoleerd houtskelet 45x140mm (14cm minerale wol)

- OSB3-plaat 11mm met luchtdichte aftaping over de naden en aan wand-, vloer-, en dakovergangen

- Geïsoleerde leidingspouw (5cm minerale wol)

- Gyproc 12,5mm

De totale dikte van de muren bedraagt ca. 45cm, waarvan 29cm dampopen isolatie.

Een volledige en correcte uitleg van een goede opbouw van een houtskeletbouwwand vind je op de blog van onze bevriende collega-bouwers: klik hier

Wij kiezen voor exact dezelfde opbouw, behalve dat we achter onze gyproc geen OSB zullen plaatsen. In principe is dit niet nodig wanneer je zwaardere dingen wil ophangen op je gyprocwand. Goede gyprocpluggen kunnen zonder meer per plug tientallen kilo's aan. Op de plaatsen waar we (ooit) hangkasten willen plaatsen, voorzien we een extra blok in de leidingspouw.

We hebben zelf een animatiefilmpje gemaakt over onze opbouw. Aan de zijkant en onderkant blijft steeds de volledige muuropbouw te zien:

Muren in constructiehal zijn klaar!

Gisteren 31 mei heeft Quality Build de laatste hand gelegd aan de muren. Die zijn nu allemaal klaar en staan netjes te wachten tot ze (misschien al op 14 juni) in elkaar gemonteerd zullen worden op de werf!
Nog enkele dagen is er werk aan de 2 vloerelementen en dan is het volledige houtskelet klaar.

Hieronder zijn foto's te vinden gemaakt op 19 mei en 31 mei 2012:

Hoge muur aan bureauruimte

Buitenmuur berging

Laag muurtje keuken

Toilet gelijkvloers

Buitenmuur berging

Doorvoer verwarmingsketel

Ingang badkamer + douche

Muur met ingang kinderslaapkamers

En we zijn vertrokken!

De eerste werken aan de fundering zijn gisteren van start gegaan op dinsdag 29 mei 2012. Graven van de sleuven, beton gestort, aardingslus en energiebocht werden geplaatst en dit alles op basis van de stabiliteitsstudie die Quality Build heeft laten uitvoeren. Het resultaat van deze studie hebben we zelf ook netjes ontvangen.

Uitpaling van de woning

Voor men aan de fundering kan starten moet de woning uitgepaald worden. Dit gebeurde op dinsdag 15 mei.

Eerste foto's muren

Dat er serieus schot in de zaak komt, bewijzen onderstaande foto's. Quality Build is ondertussen al gestart met de fabricage van de muren. Het is enorm fijn om na de verschillende besprekingen over het uitvoeringsplan (zie vorig blogbericht) al enkele muren te zien staan. Alle afmetingen en deuropeningen zijn tot op de millimeter juist (nog zo'n voordeel van houtskeletbouw). De Celith 3D platen aan de buitenkant van de buitenmuren staan oervast op het skelet gemonteerd met tand-en-groefsysteem. De buitenmuren zijn tevens zeer goed luchtdicht afgeplakt. Op de foto's zijn ook de 'flappen' te zien die voor de luchtdichting zorgen aan de vloerovergang. Er volgen de komende dagen en weken zeker nog foto's van de muren!

De plaatsing van het houtskelet zou plaatsvinden ergens in de eerste helft van juni. Het metsen van de gevelsteen zou normaal gezien ook nog voor het bouwverlof kunnen maar de plaatsing van de ramen zal wellicht pas voor erna zijn.

Buitenmuur berging met Celith en waterkering

Binnenmuur met deuropening berging

Binnenmuren WC gelijkvloers

Uitvoeringsplan

Afgelopen twee weken reeds 2x bij QBuild geweest om het uitvoeringsplan te bespreken. Ze hadden hun huiswerk gemaakt en we kregen een groot plan te zien, afgedrukt op A1. Elke stijl van het houtskelet, elke lat in de leidingspouw, kortom alle details waren te zien. De twee besprekingen over het uitvoeringsplan namen elk zo'n 4 uur in beslag en we werden enorm goed begeleid door Peter Geys. Welke zaken werden zoal besproken:

- breedte/hoogte van elke deur

- alle afvoeren (keuken, badmeubel, douchebakken, badkuip - we plaatsten deze weliswaar zelf maar onze bouwfirma voorziet de afvoeren op de juiste plaats)

- precieze hoogte van de 'lage' muurtjes

- plaatsing waskoker waardoor vuile was meteen in de berging terecht komt

- plaatsing energiebocht

- plaatsing buitenverlichting

- wachtbuizen klaarleggen naar buiten

- plaatsing ventilatie-unit en CV-ketel

- plaatsing elektrisch bord

- stopcontacten/lichtschakelaars

- dakdoorvoer ventilatie

- muurdoorvoer van alarmsirene, deurbel, CV-ketel, zonneweringen, dampkap, stopcontacten buiten, waterkraantjes buiten, ...

- plaatsing regenwaterput

- en nog zovele andere zaken waar we aanvankelijk niet bij stilstonden...

De mensen van onze bouwfirma hebben heel wat goede en concrete tips gegeven. Een klein voorbeeldje dat me bijgebleven is: breedte van de inloopdouche is afhankelijk van de breedte van de douchebak uiteraard. Bij ons is dit 90cm. De breedte tussen de twee muren van onze inloopdouche wordt echter 91cm waardoor de tegels (plaatsen we ook zelf) op de wand mooi aansluiten op de douchebak. Dit zijn zaken waar wij als leken niet aan denken maar waarin we zeer goed geadviseerd werden.

Alle muurdoorvoeren worden door de bouwfirma voorzien zonder meerprijs, en we zijn hier enorm opgelucht over. Immers, de luchtdichtheid van onze woning is een topprioriteit en elke muur- of dakdoorvoer die niet goed uitgevoerd wordt betekent een luchtlek. Concreet steekt onze bouwfirma een buisje klaar waardoor het voor ons achteraf heel eenvoudig is om zelf de elektriciteitskabels/waterleidingen/ventilatiekanalen naar buiten toe te voorzien (elektriciteit, sanitair en ventilatie voeren we immers zelf uit). Nog een serieuze meevaller is dat QBuild alle ventilatiekanalen zelf in de vloerelementen zal integreren. Dit zal reeds gebeuren in hun atelier. We hoeven enkel de kanalen aan te leveren, het leggen van deze kanalen tussen de balken en de doorboringen hiervan gebeurt door hen (en opnieuw zonder meerprijs!).

Tot op heden zijn we dus méér dan tevreden over onze nieuwe bouwfirma. Als QBuild op dìt niveau verder blijft gaan, dan wordt ons bouwproject een absolute voltreffer. De nauwgezetheid van de uitvoeringsplannen, de lange besprekingen en de punctualiteit van de gemaakte afspraken zijn een geruststelling. Alle mondeling gemaakte afspraken worden - zonder dat we dit hoeven te vragen - door hen achteraf nogmaals schriftelijk bevestigd. Uiteraard is er nog geen steen gelegd en willen we voorzichtig zijn, maar we kunnen wel goed de vergelijking maken met onze vorige bouwfirma waarbij we nooit zo uitvoerig en correct geïnformeerd en geadviseerd werden. De verdere ontwikkelingen worden hier zeker gepost maar na de hetze met bouwfirma Lotte Houthuys doet het deugd om terug vertrouwen gevonden te hebben in een nieuwe bouwfirma.

Keuken gekozen

Onze keuken zal afkomstig zijn van Elbo Keukenstudio uit Leuven. Zij werken samen met 'Dedecker keukens'. De toestellen zijn van Siemens (hete luchtoven, microgolfoven, stoomoven, vaatwasser, inductiekookplaat, frigo) en van Novy (inbouwdampkap).

Ben zelf aan de slag gegaan en heb een 3D-simulatie gemaakt met de computer hoe de keuken er ongeveer zou uitzien. Een impressie:

Bouwlijn goedgekeurd!

De bouwlijn werd door Quality Build uitgezet en vandaag (3 mei 2012) gecontroleerd en goedbevonden door de diensten van de gemeente. Normaal gezien zouden de eerste werken (fundering) kunnen starten vanaf volgende week. We zijn nog even aan het wachten op de resultaten van de stabiliteitsstudie die QBuild heeft laten uitvoeren maar normaal gezien zullen er geen problemen zijn. Ook zal men nu snel starten met de constructie van het houtskelet. De bouwfirma heeft me beloofd dat ik foto's mag komen maken wanneer ze hiermee bezig zijn, dus die komen zeker op de blog te staan!

We vinden het enorm spannend om eindelijk in een nieuwe fase aanbeland te zijn en met de uitvoeringen te kunnen starten. 

Ventilatie-unit

Paul Novus 300

Als ventilatie-unit kiezen we voor een Paul Novus 300 (systeem D met warmteterugwinning). Dit toestel blijkt qua kwaliteit, degelijkheid en rendement tot de absolute top te behoren en wordt vaak in passiefhuizen geplaatst. De kwaliteit van het binnenklimaat is in een houtskeletbouwwoning doorgaans aangenamer dan in een traditionele woning en we hopen dat de Paul Novus hiertoe kan bijdragen.

TFT bedieningspaneel

De kanalen van het ventilatiesysteem worden weggewerkt in de vloer-/plafondelementen van het houtskelet. Alternatief was om de kanalen van de ventilatie gewoon in de chape te leggen, maar dit wilden we liever niet. Men kan dan immers nooit meer aan deze kanalen als er iets fout blijkt te zijn. Daarnaast ben je dan quasi verplicht om 'platte' (rechthoekige kanalen) te nemen, hetgeen minder goed is. Ronde, gegalvaniseerde kanalen zijn doorgaans de beste keuze. Flexibele buizen zijn absoluut af te raden. Deze laten zich uiteraard heel makkelijk leggen, maar achter de ribbels zullen zich schimmels en bacteriën afzetten en deze kanalen laten reinigen is geen sinecure. PVC buizen waren voor ons dan weer een no-go wegens lichte toxiciteit in de lucht.

Bouwfirma Lotte Houthuys failliet, nieuwe firma gevonden!

Ondertussen ongeveer een maand geleden kregen we het nieuws dat de firma Lotte Houthuys op de rand van een faillissement stond. Begin maart zijn ze dan ook officieel failliet verklaard hebben we vernomen.

Aangezien achteruit kijken geen zoden aan de dijk brengt, zijn we na de eerste teleurstelling meteen beginnen zoeken naar een nieuwe bouwfirma. Het was oorspronkelijk onze bedoeling om tijdens het Batibouwsalon dit jaar de 'fijne' dingen te bekijken: keukens, afwerking, badkamers, ... maar we hebben bijna de ganse dag in paleis 8 vertoefd (bouwfirma's). Werkelijk elke stand hebben we uitvoerig bekeken, overwogen en gesproken met verkopers, zelfs bij firma's met de traditionele bouwmethode. Het leek alsof ik een jaar terug in de tijd geworpen werd MAAR deze keer konden wij terugvallen op heel wat kennis over houtskeletbouw die we vergaard hebben het afgelopen jaar. De verkopers konden ons ditmaal niet overtuigen met wat gegoochel met technische termen, maar men moest dit keer met échte argumenten voor de dag komen om ons te overtuigen. Verbaasd waren we dat we helaas moesten aanschouwen dat heel wat firma's gewoon geen correcte opbouw toepassen in hun houtskelet. Wanneer je spreekt over een opbouw 'dampopen naar buiten toe' (hetgeen de essentie is bij houtskeletbouw) horen heel wat firma's het donderen in Keulen of argumenteren ze dat het 'niet belangrijk' is, 'dat er 2 systemen bestaan', of nog erger: 'dat ze dampopen werken'. "Dampopen met een dampdichte OSB-plaat aan de buitenkant van het skelet, meneer de verkoper??"

Hoogtepunt van de dag was een verkoper die halsstarrig volhield dat hij naar een OSB 3D plaat wees (OSB 3D bestaat niet, wel OSB3) terwijl zijn vinger ons een Celith 3D-plaat toonde. Nu, het verschil tussen deze beide materialen is enorm groot en het kleinste kind kan het verschil zien maar het voorval illustreerde heel goed dat er echt heel wat firma's zijn waarbij de bouwconsulenten niet de kennis hebben die vereist is als ik met hen in zee wil gaan en hen de grootste investering uit mijn leven wil laten bouwen.

Het is niet aan ons om de rekening te maken van deze bouwfirma's maar wij weten ondertussen heel goed wat we willen én wat we niet willen. Quasi alle bouwfirma's werden na afloop van Batibouw verticaal geklasseerd. Gelukkig hebben we die dag wel QBuild leren kennen. Ten eerste wist de verkoper waarover hij sprak en klopte zijn volledige verhaal. Geen poespas deze keer, gewoon correcte opbouw, aanzet van de bouw en luchtdichting. We hebben meteen een afspraak bij de firma zelf gemaakt en ondertussen toch al wel 4 keer samengezeten. Dat onze vorige bouwfirma de boeken heeft moeten neerleggen, was in eerste instantie geen meevaller maar achteraf bekeken levert QBuild beter werk: ze hebben meer know-how, een nog betere luchtdichting (n50-waarde van max. 1,0 wordt door hen gegarandeerd) en we beschikken nu over wellicht een nog beter K-peil dan bij onze vorige firma. Daarnaast hebben we deze maand met enkele houtskeletbouwfrma's gepraat die niet op Batibouw aanwezig waren maar wel een correcte opbouw hebben, maar QBuild heeft ons het best kunnen overtuigen. Ook het feit dat alles 'à la carte' kan gekozen/eruit gelaten worden is een serieus pluspunt. Concreet zullen wij zelf de plaatsing en afwerking van de gyproc voor onze rekening nemen. QBuild it will be! Meer info over de precieze opbouw en heel wat details volgen binnenkort.

En nog goed nieuws: onze bouw zal weinig vertraging oplopen.

Tussendoortje: waarom wij gekozen hebben voor houtskeletbouw...

Aanvankelijk kenden we niet veel van de verschillende bouwmethodes. Gaandeweg raakten we alsmaar meer overtuigd van het houtskeletbouwprincipe. Niet omdat deze bouwmethode 'de beste' zou zijn, want er zijn voor- en nadelen aan elke bouwmethode. Ieder moet dus zelf afwegen of de voordelen afwegen tegenover de nadelen.

Welke voordelen heeft houtskeletbouw?

1. Goede isolatiewaarde

Een houtskelet vormt de dragende structuur van het huis. Sowieso heeft hout een lagere warmtegeleidingscoëfficiënt dan steen, hetgeen positief is aangezien de warmte beter binnen blijft ten opzichte van een traditionele bouw (met binnen- en buitenmuur). Daarnaast kunnen de ruimtes tussen het skelet, tussen de stijlen, volledig opgevuld worden met isolatie. Niet voor niets wordt houtskeletbouw vaak toegepast in Scandinavische landen.

2. Minder koudebruggen

Een houtskeletbouw is veel minder gevoelig voor koudebruggen die inherent zijn aan bijna elke bouwmethode. Koudebruggen en bouwknopen vermijden is essentieel als je energiezuinig wil bouwen.

3. Korte bouwtijd

Eerst giet men de vloerplaat. Nadat het beton zich goed heeft kunnen 'zetten' (na ca. 3 weken) komt men metingen doen om te starten met de constructie van het skelet. Kort hierna kan men starten met het plaatsen van het skelet. Op slechts enkele dagen tijd staat er een volledig huis op de vloerplaat en kan men de ramen plaatsen. Hierna begint men zo snel mogelijk met de metselwerken aan de buitenkant.

4. Houten constructie heeft een laag gewicht

Houtskeletbouw is een lichte constructie. Rechtstreeks gevolg is dat de fundering minder sterk hoeft te zijn en bijgevolg goedkoper is.

5. Leidingen hoeven niet worden uitgeslepen

Ons houtskelet wordt voorzien van een leidingspouw van 6cm. Super makkelijk om de leidingen in te plaatsen. Bij een traditionele bouw moeten alle bekabelingen van stopcontacten, lichtschakelaars, waterleidingen, collectoren, ... uitgeslepen te worden. Wij daarentegen hebben hiervoor een leidingspouw waardoor kap- en breekwerk niet nodig is.

6. Droge bouwmethode

Muren worden niet bepleisterd, maar voorzien van een extra dikke gyprocplaat aan de binnenzijde. Wij kunnen meteen starten met verfwerken nadat de gyprocplaten geplaatst worden. Bij bouwmethodes waarbij de muren bepleisterd worden, dien je minimaal een jaar te wachten met verven.

Veel nadelen hebben we niet kunnen vinden, maar ze bestaan wel. Een concreet voorbeeld: houtskeletbouw heeft minder 'kritieke massa'. Op warme dagen wordt warmte opgenomen door zware materialen zoals steen en 's nachts terug afgegeven. Bij houtskeletbouw komen er veel minder zware materialen aan te pas waardoor het potentieel om warmte op te slaan veel lager is dan bij de traditionele bouw.

Een vaak gehoord vooroordeel bij houtskeletbouw is dat het huis zou 'kraken' maar dit blijkt een fabeltje. Houtskeletbouw zou niet meer of minder kraakjes en piepjes hebben dan traditionele bouw.

Hout en vuur... is dat geen slechte combinatie? Nog zo'n hardnekkig vooroordeel over houtskeletbouw! Hout boet bij brand pas na lange tijd in aan kracht. Daardoor biedt het evenveel 'veiligheid' bij eventuele brand als traditionele bouw. Fingers crossed dat we dit nooit hoeven te ondervinden!

Luchtdicht en dampopen bouwen

Luchtdicht bouwen

Wanneer je energiezuinig bouwt zal 'luchtdicht bouwen' en de 'blowerdoortest' je niet onbekend in de oren klinken.

Wat houdt luchtdicht bouwen precies in?

Geen enkel huis kan 100% luchtdicht zijn. Veel bouwfirma's proberen klanten te lokken met argumenten als 'wij bouwen luchtdicht'. Maar luchtdicht en luchtdicht is twee, dus welke waarde moet je hechten aan deze 'argumenten'. Een passiefhuis bv. moet aan zeer goede waardes voor luchtdichtheid voldoen (n50-waarde van max. 0,5). Deze n50-waarde staat voor het aantal keer dat de luchtinhoud van de volledige woning ververst wordt per uur op natuurlijke wijze zonder werking van het ventilatiesysteem. Bij een passiefwoning mag dat dus max. 0,5 keer per uur zijn. Voor onze woning wordt n50  1,5 gegarandeerd door de bouwfirma. Dat is op zich een hele goede score maar we hopen zelfs op een nog betere uitvoering! Onze bouwfirma heeft immers al huizen gezet waarbij de waardes van luchtdichtheid evenwaardig waren aan die van een passiefhuis. Essentieel zijn goede afspraken tussen de firma die de ramen komt plaatsen en de bouwfirma. Wij hebben onze voorzorgsmaatregelen genomen en onze bouwfirma heeft al een gesprek gehad met Isobois, onze leverancier van ramen, over de uitvoering van de luchtdichtheid. Daarnaast zal er ook altijd iemand van onze bouwfirma aanwezig zijn op de werf tijdens het plaatsen van de ramen (belangrijk!!).

Bij luchtdicht bouwen worden alle naden en kieren afgetaped waar warmte van binnen naar buiten kan. Het aftapen van deze naden is een werkje dat nauwgezet en consequent moet gebeuren want alles staat of valt hiermee.

Hierna wordt een blowerdoortest uitgevoerd die de kwaliteit van de luchtdichte uitvoering zal testen en de n50-waarde meet. Er wordt in het gebouw een onderdruk en een overdruk van 50 Pascal gecreëerd. Dit komt overeen met een winddruk op de gevels van 5 à 6 Beaufort.

Is luchtdicht bouwen niet gevaarlijk of ongezond? Logische vraag want mensen hebben zuurstof nodig, en liefst niet-vervuilde zuurstof. Een goed ventilatiesysteem is een verplichting bij luchtdicht bouwen. Wij kiezen voor een systeem D met warmteterugwinning. Hierbij wordt de warmte van de uitgevoerde lucht grotendeels gerecupereerd om de ingevoerde/verse lucht op te warmen. Door een dergelijk ventilatiesysteem gaat er quasi geen energie/warmte verloren. De juiste debieten van het ventilatiesysteem worden nauwkeurig berekend op maat van jouw woning. Standaard wordt verse lucht ingevoerd in droge ruimtes (woonkamer, slaapkamers, ...) en afgevoerd in natte ruimtes (keuken, badkamer). De plaatsing van de toevoer- en afvoeropeningen is heel belangrijk om een goede circulatie te garanderen! Daarnaast moet er onder elke deur in huis een spatie zijn (of een rooster) waardoor de lucht naar de volgende ruimte kan.

Er zijn in het vorige decennium verhalen de revue gepasseerd van wijken in Nederland waarbij mensen vergiftigd zijn geweest door hun eigen luchtdichte huis. Deze verhalen grepen sommigen aan om luchtdicht bouwen en ventileren dmv ventilatiesystemen als gevaarlijk te bestempelen. Maar er moet zeker een kanttekening geplaatst worden: de slachtoffers in Nederland hebben nooit hun filters van het ventilatiesysteem vervangen (hetgeen normaal jaarlijks moet gebeuren) en anderen hadden hun ventilatiesysteem gewoon uitgeschakeld.

Dampopen bouwen

Voor ons is een gezond binnenklimaat een absolute prioriteit. Naast het luchtdicht bouwen met een zeer goed ventilatiesysteem (Paul Novus 300), wilden we ook een dampopen huis. Dampopen bouwen noemt men ook wel eens 'ademend bouwen'.

Is dampopen en luchtdicht bouwen dan geen contradictie?

Neen, want dampopen wil niet zeggen dat er lucht naar buiten kan. De term 'ademend bouwen' is dus wat ongelukkig gekozen. Dampopen houdt wel in dat vocht dat binnen gecreëerd wordt (keuken, badkamer, menselijke transpiratie en vocht in onze adem, ...) naar buiten kan. Wanneer je een dampdichte structuur hebt, zal alle vocht immers condenseren op de muren, zullen er schimmels ontstaan en verkrijg je een eerder ongezond binnenklimaat. Het is dus niet onbelangrijk om goed uit te zoeken hoe je dampopen kan bouwen!

Wij hebben een planadvies gehad van het steunpunt Duurzaam Bouwen en daar hebben we onder andere deze kwestie besproken. Aanvankelijk had onze bouwfirma Kingspan Kooltherm K8 voorzien als isolatie in de spouwmuur. Deze isolatie wordt gezien als dampopen, maar als we naar de waardes gaan kijken van dampdoorlatendheid is dat een stuk lager dan de constructie aan de binnenkant van ons houtskelet. Aangeraden wordt om voor materialen te kiezen die alsmaar meer dampopen worden van binnen naar buiten. Ondanks de Kingspan Kooltherm K8-isolatie zeer goede isolatiewaardes heeft, hebben we gekozen om onze spouwmuur te isoleren met minerale wol (hetgeen uitstekend dampopen is maar iets minder goede isolatiewaardes heeft).

Bouwvergunning is toegekomen!

Onze bouwvergunning werd goedgekeurd op 24/01/2012 en is vandaag (1/02/2012) toegekomen met de post. Vandaag werd dan natuurlijk ook meteen op de bouwgrond een paaltje met de bekendmaking van de vergunning geplaatst.

Hopelijk starten de werken nu zo snel mogelijk. Die kunnen ten vroegste starten binnen 35 kalenderdagen (wettelijke bepalingen).