Plaatsen van het buitenschrijnwerk

Op 28 augustus 2012 verheugden we ons op de plaatsing van de ramen door de firma Isobois. Meer info over onze keuze van de profielen vind je in deze post. Ze hebben hier 2 dagen voor nodig gehad maar helaas stond nog niet al het glas in de profielen. Onze grote glaspartij achteraan in het huis was het zorgenkind. Hierin zitten 4 grote glasplaten van elk zo'n 300kg. Ondanks enkele pogingen van de werkmannen van Isobois om met zuignappen en stellingen deze kolossen naar boven te hijsen bleven deze ramen zo'n 2 weken zonder glas. Men heeft achteraf het glas geplaatst met een speciale kraan die het gewicht kon dragen.

Het glas van onze voordeur was bij de plaatsing gebarsten, maar dit is snel opnieuw besteld en opgelost.

Over de kwaliteit van de Schüco-profielen zijn we heel erg tevreden. Je voelt pure kwaliteit in je hand als je de ramen of deuren opent. Het grote schuifraam opent wel zeer zwaar, maar dat is niet onlogisch met een schuifraam van 4,2 meter breed en triple glas.

Na de plaatsing van de ramen op 28 en 29 augustus is Isobois nog moeten terugkomen om de luchtdichting langs de ramen beter te plaatsen. Aanvankelijk waren enkel slabben voorzien die met een siliconenlijm op de OSB geplakt werden, maar we hebben aangedrongen om hierover nog eens een luchtdichtingstape te plakken.

Plaatsing groot raam met kraan

 

Voordeur

Elektriciteitsleidingen

4. Elektriciteitsleidingen

Met het leggen van de elektriciteitsleidingen zijn we een tijdje zoet geweest. Onder 'een tijdje' mag je gerust meerdere weken verstaan. Aanvankelijk dacht ik dit alles klaar te spelen op een week maar dat was helaas niet realistisch, zelfs niet in een houtskeletbouw. We werken met het drukknoppensysteem waardoor alles centraal gestuurd wordt vanuit de elektriciteitskast (en we klaar zijn om later eventueel een domoticasysteem aan te sluiten). Dit brengt met zich mee dat elke kabel/circuit naar de elektriciteitskast gelegd moet worden. Elk circuit van schakelaars, stopcontacten, lichtpunten moest dus apart naar de berging getrokken worden.

Verdeling stopcontacten: 
- buiten: 3
- berging: 13
- keuken: 20
- woonkamer: 15
- bureau: 12
- badkamer: 6
- douchecel: 4
- slaapkamers: 7 per slaapkamer
- kleine berging: 2
- gang: 1

TOTAAL: 97 stopcontacten


Daarnaast waren er ook heel wat alarmkabels die gelegd moesten worden en een tros datakabels voor internetaansluitingen. "Waarom kies je niet voor wifi in huis?", hoor ik sommigen al denken. Wifi is mijns inziens niet stabiel en snel genoeg om een deftig thuisnetwerk te realiseren, daarom hebben we gekozen voor een bedraad netwerk met overal Cat6-kabels (Cat5 is momenteel nog de standaard, maar voor een kleine meerprijs hebben niet getwijfeld en gekozen voor de snellere Cat6). Velen zullen ons voor gek verklaren maar er zijn 28 data-aansluitingen voorzien in ons huis!

Verdeling data-aansluitingen: 

- bureau: 5 data-aansluitingen (denk maar aan bv. homeserver, vaste pc, 1 of 2 laptops, netwerkprinter, ...)
- aan tv: 4 data-aansluitingen (denk maar aan bv. smart-tv, spelconsole, mediaplayer, internetradio, ...)
- keuken: 2
- woonkamer: 4
- slaapkamers: 4 per slaapkamer
- 1 aansluiting voor netwerkcamera



Ondanks dat de coaxkabels in de toekomst zullen verdwijnen heb ik naar elke slaapkamer, de woonkamer en de bureau 1 TV-aansluiting in coax voorzien.

Er zijn daarnaast nog 25 circuits voor lichten voorzien in het huis.


We hebben voornamelijk gewerkt met VOB-kabels (voorbedrade geribbelde leidingen). Hier en daar met XVB. Achteraf bekeken was het een betere keuze geweest om in een houtskelet overal met XVB te werken. De prijs van deze kabels is dezelfde maar ze zijn een stukje dunner en je moet dus minder zagen en uitboren in het skelet. De VOB-kabels zijn wel makkelijker om te ontmantelen bij de aansluiting van de elektriciteitskast/stopcontacten/lichtpunten.

Op de plaatsen waar een stopcontact of schakelaar moet worden geplaatst, moet je een hollewanddoosje plaatsen.

Hollewanddoosje

Het uitboren in de gyproc gebeurd met een speciale klokboor. De klokboor moet voorzien zijn van een kartelrandje op het einde omdat het hollewanddoosje echt 'in' de gyproc moet zitten, er mag geen randje overkomen of je kan je stopcontact/schakelaar niet mooi installeren. Achteraan de wanddoosjes kan je een opening maken om de kabels door te trekken.

Klokboor om gyproc uit te boren

We hebben heel wat stukken uit bepaalde stijlen van het skelet moeten zagen om de elektriciteitsleidingen te trekken. Heel wat leidingen werden weggewerkt in het verlaagd plafond (2,5cm lager). Achteraf bekeken hadden we beter een verlaagd plafond van ca. 10cm gekozen, dan hadden we bovenaan quasi nergens moeten zagen en dat had ons zeker heel wat tijdswinst opgeleverd!
 

Warboel in de berging

Uitzagen van balken

Al iets minder warboel na aansluiten op elektriciteitskast

Toevoerleidingen water

3. Toevoerleidingen water (alpex)

Alpexleidingen zijn ietwat stug om mee te werken maar zeker niet moeilijk om te plaatsen. Deze leidingen worden gebruikt als toevoerleidingen voor water en verwarming (radiatoren). Wij hebben in principe boven geen verwarming nodig (sowieso zeer lage energiewoning en ventilatiesysteem D stuurt alle warmte toch continue door het ganse huis) maar we wilden het zekere voor het onzekere nemen en daarom heb ik toch alpexleidingen naar de kamers in de bovenverdieping getrokken om - indien ooit nodig - toch te kunnen verwarmen met convectoren. In dat geval leken ons de Jaga convectoren (www.jaga.be) heel interessant. Deze convectoren stuwen de warmte naar buiten met ingebouwde fans (kleine ventilatoren) waardoor ze zelfs heel heel rendement halen op lage temperatuur, hetgeen interessant is in combinatie met vloerverwarming op het gelijkvloers. Maar zoals reeds gezegd: in principe zal deze verwarming boven niet nodig zijn.

Grote warboel in het begin

Warboel al een stuk beter na aansluiting op collectoren

Onze volledige sanitaire installatie (alle toevoer van water en collectoren) hebben we besproken met zelfbouwfirma Sack. We kregen de nodige ondersteuning van hen, en ook een handige handleiding en DVD.

Na het doornemen van de DVD was het plaatsen van al deze leidingen, collectoren, koppelstukken, ... helemaal niet moeilijk. Ik ben heel tevreden van de samenwerking met Sack zelfbouw, enige minpuntje is dat zij gesloten zijn tijdens het bouwverlof. En net tijdens het verlof zou een zelfbouwfirma beschikbaar moeten zijn vind ik.

Voor onze douche hebben we alpex met diameter 20mm voorzien omdat een regendouche hier toch wel voordeel uit haalt. Alle andere alpexleidingen waren diameter 16mm. Het snijden van deze leidingen gebeurde met een speciale schaar die ervoor zorgde dat de leidingen niet 'plat geknepen' werden. Dit gereedschap kregen we van Sack zelfbouw. Ze voorzien ook enkele veren die je in de alpexleiding kan steken bij het maken van scherpe bochten. Zonder veer zou de leiding immers volledig dichtknijpen. Eveneens in het pakket van Sack zaten de juiste sleutels en een kalibreergereedschap. Elke alpexleiding dient gekalibreerd te worden voor je deze kan aansluiten.

Werfleider Bas houdt toezicht!

Afvoeren

2. Afvoeren

Eerste afvoeren klaar

Het plaatsen van de afvoeren was geen moeilijk of tijdrovend werkje. Dit gaat goed vooruit en je hebt meteen resultaat. Het enige wat bij ons de plaatsing wat moeilijker maakte was de metalen poutrelle in het midden van ons vloerelement. Enige verduidelijking: het vloerelement is een deel van het houtskelet dat het plafond vormt van het gelijkvloers en de vloer van de 1e verdieping. Dit vloerelement is ca. 25cm hoog en gedeeltelijk geïsoleerd om akoestische redenen. Het vloerelement bestaat uit balken die allemaal in dezelfde richting liggen en met bovenaan en onderaan een OSB plaat van 18mm. In de ruimte tussen de balken kan je dus heel wat leidingen kwijt (toevoer water, afvoeren, ventilatiekanalen, elektriciteit). Je kan deze leidingen wel enkel in dezelfde richting leggen als de balken/bruggen want deze doorboren is niet aan te raden.

Onze metalen poutrelle ligt tegen de richting van de balken van het vloerelement. Alle vloerelementen werden in de poutrelle geschoven. Op die plaats kan je uiteraard niet verder met je leidingen. Hier hebben we een omweg moeten voorzien voor bepaalde afvoerbuizen. Na enig denkwerk was dit snel opgelost.

Quality Build had in de vloerelementen ook al blokjes op hoogte voorzien waarop de afvoerbuizen kwamen te rusten en waardoor deze automatisch al het juiste verval hadden (min. 1cm per lopende meter). We hebben ook zoveel als mogelijk 45°-bochten gebruikt ipv 90°-bochten.

Mof om overgang van 110 naar 40mm te maken

Overgang 110-40mm

Voor de afvoerbuizen van koud en warm water hebben we gekozen voor buizen met diameter 40mm. Voor afvoeren van toilet werd 110mm voorzien.

Het plaatsen van deze buizen is een makkie: buis op de juiste lengte zagen, even met schuurpapier erover zodat het randje glad is, daarna schoonmaken met PVC-reiniger en vervolgens lijmen met PVC-lijm. Na een 30-seconden is het goedje al droog en zit je PVC-buis muurvast. Het vastmaken van de buizen deed ik zoveel als mogelijk tegen de leidingspouwlatten. Tegen de OSB plaat van de buitenmuur is ook ok, maar ik wilde toch zoveel mogelijk schroeven in deze luchtdichtingslaag vermijden, ook al kan het in principe geen kwaad zo lang je de schroef blijft zitten.

Belangrijk om niet te vergeten: voorzie altijd een afvoer bij de ventilatieunit en bij je CV-ketel. Het gaat bij beide toestellen slechts om wat condensatie maar een afvoer is noodzakelijk!

Ventilatiekanalen

De beste volgorde om je leidingen te plaatsen is de volgende (van groot naar klein):

1. ventilatiekanalen
2. afvoeren
3. watertoevoerleidingen (alpex)
4. elektriciteit

Wij hebben - soms noodgedwongen - deze volgorde niet toegepast en hierdoor heel wat (kleine) problemen gehad. Onze berging waar alles toekomt van elektriciteit, verwarming en watertoevoer was na een tijdje een kluwen van kabels en leidingen. Eerlijkheidshalve dient gezegd dat we heel wat elektriciteit, alarm- en data-aansluitingen voorzien hebben maar toch zou ik het heel wat meer gestructureerd aanpakken een volgende keer. Wanneer je start met elektriciteitskabels te trekken sta je in het begin niet stil bij de hoeveelheid kabels die op het einde zal toekomen op 1 punt. Ik nam steeds de korste weg maar had beter nagedacht over de kabels die nog zouden moeten komen.

Menig bezoeker (buren, architect, bouwfirma, ...) kon een glimlachje niet onderdrukken wanneer ze onze berging aanschouwden. Maar we hebben het toch maar allemaal lekker voor elkaar gekregen.

1. Ventilatiekanalen

Het plaatsen van de ventilatiekanalen was bij ons een van de laatste werken. Noodgedwongen omdat de zelfbouwfirma waarmee we deze werken zouden uitvoeren naliet ons tijdig gedetailleerde legplannen te bezorgen. Verder zeker geen slecht woord over deze firma want ze hebben know-how en je kan altijd heel snel rekenen op bijbestelde materialen maar dit was wel enorm jammer.

Quality Build had gelukkig al heel wat kanalen in de vloerelementen geplaatst bij de constructie van het skelet. Dit omdat je nadien zo'n lange buizen niet meer in het vloerelement kan plaatsen. Het doorboren van de bruggen van het vloerelement om de kanalen te plaatsen was absoluut uit den boze (hetgeen toch geregeld gebeurd bij houtskeletwoningen) volgens onze bouwfirma. We hebben uiteraard deze goede raad opgevolgd.

We hebben gekozen voor ronde, gegalvaniseerd stalen buizen (reden: zie eerder blogpost met info over ventilatie en unit) hetgeen de enige goede methode is, maar en en ander wel een stuk moeilijker maakt. Zoals gezegd is het doorboren van de bruggen 'not done' maar konden we gelukkig heel wat kanalen kwijt in het vloerelement. Deze bruggen liggen uiteraard in 1 richting en de ventilatiekanalen in dezelfde richting mee leggen is geen probleem. Maar indien je kanalen opeens een bocht maken en de andere richting uitgaan (hetgeen quasi onvermijdelijk is) moet je met je kanalen uit je vloerelement. Op bepaalde plaatsen zitten deze bij ons in het verlaagd plafond. Dankzij goed denkwerk van onze bouwfirma hebben we dit kunnen beperken tot de inkomhal, de berging en onze vide die sowieso al een hoog plafond heeft.

Ventilatiekanaal in vloerelement

Het is zeker belangrijk om hierover op voorhand heel goed na te denken want dergelijke ingrepen als een verlaagd plafond hebben ook invloed op de hoogte waarop je je ramen plaatst bijvoorbeeld. Het zal je maar overkomen dat je verlaagd plafond lager komt dan de hoogte van je raam of deur... Wij werden hier heel goed in begeleid door onze bouwfirma die ons er zelfs op wees dat je nog een stukje boven je raam nodig hebt om je gordijn op te hangen. 'Ah ja, da's juist, daar hadden we nog niet bij stilgestaan' is een vaak uitgesproken zin bij deze besprekingen!

Alle koppelingen van ventilatiekanalen werden zorgvuldig afgetaped met luchtdichtingstape (type: Pro Clima Tescon Vana).

Opendeur Ecobouwers

Onze woning neemt deel aan de Ecobouwers opendeurdag. Tijdens het weekend van 10 en 11 november geven we uitleg bij onze woning (opbouw houtskelet, isolatie, luchtdichting, beglazing, keuze materialen, de werken die we zelf uitgevoerd hebben, ...) en beantwoorden we al jullie vragen.

Allen van harte welkom, inschrijven kan via deze link: http://www.ecobouwers.be/opendeur/gebouw/landen/landen

Ondertussen heel wat gebeurd!

De vorige blogpost over de plaatsing van de leidingspouwlatten dateert al van begin juli, maar zeker niet omdat er ondertussen niets meer gebeurd is, integendeel! Wat is de stand van zaken ondertussen:

Zelf uitgevoerde werken:

• elektriciteitskabels gelegd (drukknoppen, stopcontacten, data, tv, audio)
• alarmkabels gelegd
• ventilatiebuizen hangen grotendeels
• afvoerbuizen klaar
• alpexleidingen voor watertoevoer zijn gelegd
• binnenmuren bovenverdieping geïsoleerd en met gyproc bezet

Werken door aannemers:

• ramen en voordeur geplaatst, firma Isobois
• rioleringsbuizen geplaatst, firma Quality Build
• regenwaterput geplaatst, firma Quality Build

Werken in het vooruitschiet:

1. isoleren van de leidingspouw
2. blowerdoortest
3. alle muren gelijkvloers toemaken met eerst OSB en dan gyproc
4. plafondafwerking met gyproc
5. PUR vloerisolatie spuiten
6. leidingen vloerverwarming plaatsen
7. chappe gieten
8. metsen gevelsteen

Binnenkort uitgebreider verslag van deze reeds uitgevoerde werken en vele foto's uiteraard!

Leidingspouwlatten grotendeels klaar

De eerste werken die we zelf uitvoeren zijn gestart:

De afgelopen week heb ik 3 halve dagen gewerkt aan het plaatsen van de leidingspouwlatten. Ik heb ervoor gekozen om die te nagelen met de hand ipv met een nagelpistool.

De leidingspouw is een essentieel onderdeel van een goede houtskelet die luchtdicht wordt uitgevoerd. Je creëert hierbij een ruimte van enkele centimeters tussen de luchtdichte OSB-plaat en de uiteindelijke muurafwerking (meestal gipsplaat) waarin je ook leidingen kan wegwerken van elektriciteit, afvoer en sanitair. Waarom is dit nu essentieel: wanneer je dingen gaat ophangen aan de muur (kaders, meubels, ...) of je gaat stopcontacten/schakelaars plaatsen zal je nooit je luchtdichte OSB-plaat doorboren met nagels of vijzen. En ooit trek je die nagels/vijzen er wel eens uit en zit je met een relatief groot luchtlek. Een houtskelet dat pretendeert luchtdicht te zijn maar geen leidingspouw heeft is dus absoluut te vermijden! Bijkomend voordeel: je leidingspouw kan je makkelijk isoleren en dat heeft toch ook weer een impact op de totale isolatiewaarde.

De leidingspouwlatten heb ik verticaal geplaatst aangezien dit iets makkelijker is om leidingen achteraf weg te werken maar horizontaal is zeker ook mogelijk. Om de 40 cm wordt een lat genageld, waarbij het belangrijk is dat dat gebeurd op de stijlen van het skelet, niet enkel in de OSB-plaat. Dit is makkelijk te zien door te kijken waar de OSB-plaat vastgenageld is op het skelet. Het nagelen gebeurde met nagels van 3,8mm x 100mm.

Uiteindelijk is dit zelf doen niet moeilijk als je gestructureerd te werk gaat. Ik zaagde een groot aantal latten op de juiste lengte af, tekende vervolgens allemaal tesamen af waar de nagels kwamen (om de 40cm ongeveer - 7 nagels per lat). De nagels werden in de deels in de latten genageld en kwamen vervolgens tegen de muur.

Enkele dingen waarbij rekening dient gehouden te worden:

- om de hoogte van de leidingspouwlatten te bepalen ga je nooit verder op de hoogte van de huidige vloer. Deze betonnen vloerplaat ligt immers niet 100% gelijk! In mijn geval komt er een verlaagd plafond waardoor mijn leidingspouwlat best ca. 25mm van de OSB-plaat aan het plafond blijft.

- indien je luchtdicht werkt: nagels die ingeslagen worden in de luchtdichte OSB-plaat kan je best nooit terug uittrekken, tenzij je het gat opnieuw luchtdicht aftaped. Een rol luchtdichtingstape bij de hand houden is dus geen overbodige luxe, hoewel ik het maar 1x heb moeten gebruiken.

Dakhuid geplaatst

Op 3 en 4 juli werd het dak volledig afgewerkt met een rubberen waterdichting.

Onder deze rubberen folie ligt 13cm PIR-isolatie (lambdawaarde 0,023). In de plafondelementen van het houtskelet zit nog eens 8cm minerale wol waardoor het dak een zeer goede U-waarde van 0,12 behaalt!

Het dak ligt uiteraard niet volledig waterpas aangezien het water moet afhellen naar de afvoeren.

Opstand dak

Vandaag 22 juni werkten de mannen van Quality Build verder aan de dakdichting en de opstand van het dak.

 

 

 

Ons huis is een feit!

Donderdag 21 juni 2012 werd een speciale dag voor ons waarop ons houtskelet op de werf gemonteerd werd. We zijn er de hele dag bij geweest en hebben heel wat foto's gemaakt.

Iets na 6.00 uur waren de eerste werkmannen van Quality Build aanwezig om de werf voor te bereiden en om 06.30 was de kraanman present.

Op de Ytong-aanzet werd 2 dagen voordien een stelregel gemonteerd (hierop wordt het skelet vastgezet). De stelregel werd chemisch verankerd in het beton zoals het hoort.

Professionele time-lapse van begin tot einde van ca. 2000 foto'swerd gemaakt vanuit naburig huis (bedankt Kevin dat we uw huis hiervoor mochten gebruiken!). Deze foto's zullen in de komende dagen verwerkt worden tot een filmpje en op de blog gezet worden.

We hebben even moeten wachten op de opligger met het eerste deel van het houtskelet, maar rond 7.15 uur draaide hij de straat op.

Daar gaan de eerste muren van onze berging:

Na een uur tot anderhalf uur was dit het resultaat:

Rond 9.00 uur waren alle muren van het gelijkvloers gemonteerd en konden we al eens binnenwandelen:

Nu was het even wachten op de volgende opligger met de eerste lading vloerelementen en de poutrel. Er werd ondertussen heel wat aandacht geschonken aan kleinere afwerking en luchtdichting door de werkmannen. Rond 10.00 kwam de opligger toe en een kwartier later ging de poutrel erop die nodig is voor de horizontale stabiliteit. De rest van de werken aan de vloerelementen namen heel wat tijd in beslag (luchtdichting op plaatsen waar men niet meer aan kan later).

Een 5-tal uren later (rond 15.00 uur) waren deze werken afgerond en werd begonnen aan de muren van de verdieping.

Omstreeks 17.30 uur stonden de muren van de verdieping en kreeg ons huis écht vorm:

3 kwartier later (18.15 uur) was het de beurt aan de dakelementen en rond 19.00 uur zat de zware werkdag van meer dan 12 uur er op voor de zevenkoppige ploeg van Quality Build. Moesten ze het ooit lezen: bedankt mannen, jullie hebben schitterend werk geleverd! Ook bedankt aan onze buurvrouw Kim dat we al enkele keren jullie elektriciteit mochten gebruiken!